Menu
Menu

Chuyển Đổi Số Trong Ngành Dịch Vụ Tài Chính – Ngân Hàng

Ngành tài chính ngân hàng là ngành tiên phong trong việc áp dụng công nghệ số hoá, chuyển đổi số đã và đang liên tục đem lại những cải tiến và đột phá trong việc cung cấp các hoạt động dịch vụ.

Sự thay đổi trong ngành dịch vụ tài chính – ngân hàng

Chuyển đổi số trong ngành tài chính – ngân hàng được sinh ra do sự thay đổi nhanh chóng về nhu cầu người dùng và các áp lực cạnh tranh trong nội tại ngành và các sản phẩm kỹ thuật số thay thế từ các công ty công nghệ (Fintech). Đây là khu vực bắt đầu sớm nhất trong việc áp dụng công nghệ và không giống như các lĩnh vực khác, nó đang thay đổi, phát triển nhanh chóng và tạo ra sự thay đổi ấn tượng trong vòng nhiều thập kỷ qua.

Ảnh 1: Sự phát triển của công nghệ trong tài chính

Hơn 40 năm trước, ngành tài chính ngân hàng 1.0, toàn bộ các quan hệ tài chính dựa nhiều vào mối quan hệ tương tác trực tiếp, do đó buộc khách hàng phải đến ngân hàng và thực hiện các giao dịch. Tiếp đến, giai đoạn 1967 xuất hiện và mở ra kỷ nguyên của máy rút tiền tự động ATM thay thế cho sự hiện diện của các chi nhánh. Điều này giúp giảm thiểu rất lớn chi phí vận hành của ngân hàng và các tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính.

Tài chính ngân hàng 2.0 được mở ra với sự xuất hiện và bùng nổ của internet. Internet cho đến ngày hôm nay vẫn tạo ra nhiều giá trị của nó, tạo ra nhiều kênh để người tiêu dùng tham gia vào giao dịch, tương tác với ngân hàng và sử dụng tiện lợi các dịch vụ tài chính. Internet bùng nổ ban đầu giúp tạo ra môi trường cung cấp dịch vụ, tương tự như cách mà khách hàng nhận được khi đến trực tiếp các chi nhánh giao dịch. Sự khác biệt Internet mang lại là có thể thực hiện từ mọi nơi và trên nhiều thiết bị. Ví dụ, chức năng của ATM được nâng cấp bằng việc chuyển tiền trực tuyến, chuyển tiền giữa các ngân hàng với nhau,…

Tài chính ngân hàng 3.0: Các tổ chức tài chính ngân hàng số hóa tối đa và áp dụng những công nghệ tiên tiến để chuyển đổi thành các ngân hàng số. Bên cạnh đó, trong hệ sinh thái ngành ngân hàng ngày một phát triển có sự ứng dụng ngày một nhiều các giải pháp công nghệ tài chính (Fintech). Các giải pháp này cho phép cải thiện tốc độ giao dịch, cho phép linh hoạt hơn và giảm thiểu tối đa chi phí hoạt động của các tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính.

Trong kỷ nguyên bùng nổ số hóa và công nghệ đang thay đổi nhanh chóng từng ngày, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo trong ngành tài chính ngân hàng?

Các con số khảo sát trong lĩnh vực tài chính ngân hàng

Trong khảo sát của công ty BDO với các vị trí cấp C-level của 300 công ty lớn trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, gần như tất cả (trên 97%) các công ty dịch vụ tài chính đang thực hiện một số bước đột phá về chuyển đổi số, trong đó hơn 21% danh sách đưa ra nhận định chuyển đổi số là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược kinh doanh của ngân hàng *. Cuộc khảo sát cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt về doanh thu và lợi nhuận khi các công ty cung cấp dịch vụ tài chính, ngân hàng áp dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh doanh của họ. Cụ thể là:

  • Doanh thu sau 3 năm: 62% công ty có mức tăng trưởng doanh thu trên 10% hàng năm và 32% có mức tăng trưởng doanh thu từ 1% – 9%
  • Lợi nhuận sau 3 năm: 61% công ty có mức tăng trưởng doanh thu trên 10% hàng năm và 32% có mức tăng trưởng doanh thu từ 1% – 9%
  • Ngân sách đầu tư: Hơn 65% công ty sẽ tăng ngân sách trên 10% và 26% sẽ tăng ngân sách từ 1% – 9% cho chuyển đổi số

 

Ngân sách chuyển đổi số được phân bổ 37% cho cải thiện vận hành, nâng cao năng suất và cắt giảm chi phí, 41% tập trung vào việc phát triển các chiến lược số và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Bên cạnh đó, ngân sách được phân bổ 17% cho các công nghệ và phát triển dữ liệu phục vụ việc dự báo nhu cầu thị trường và tìm kiếm nguồn doanh thu mới.*

Ảnh 2: Sự phân bổ của ngân sách chuyển đổi số trong ngành tài chính ngân hàng

Xu thế công nghệ mới trong ngành tài chính – ngân hàng

Công nghệ tài chính (Fintech) ra đời đề cập đến việc sử dụng công nghệ hiện đại để cải thiện việc cung cấp các dịch vụ tài chính (giao dịch thanh toán, tín dụng). Fintech đã phát triển từ rất lâu dưới dạng ATM và thẻ tín dụng cho đến các công nghệ hiện đại như ngân hàng số, cổng thanh toán, ví điện tử hoặc các ứng dụng cho vay ngang hàng peer-to-peer. Fintech ngày càng bùng nổ và thể hiện tầm quan trọng đặc biệt của nó trong việc chuyển dịch về chất trong ngành ngân hàng. Một số ứng dụng và xu thế công nghệ mới có thể được biết đến.

Các giải pháp thanh toán điện tử

Các giải pháp thanh toán điện tử như cổng thanh toán điện tử, thẻ điện tử hoặc ví điện tử ngày càng quen thuộc và phổ biến hơn với người tiêu dùng. Các giải pháp mang lại sự tiện lợi, nhanh chóng với tính bảo mật cao và giảm thiểu chi phí xã hội.

Ví dụ, thay vì các giao dịch được thực hiện qua hệ thống quy trình phức tạp của ngân hàng thì các công ty Fintech sẽ thực hiện các nghiệp vụ đó. ngân hàng chỉ thực hiện bước cuối cùng quan trọng nhất là đối chiếu giao dịch với số tiền thực tế tồn tại trên tài khoản. Việc kiểm tra, đối chiếu giao dịch này được thực hiện thông qua các kết nối kỹ thuật của Fintech và ngân hàng. Điều này giảm thiểu rất lớn chi phí vận hành của ngân hàng cũng như mở ra cơ hội kinh doanh mới nếu ngân hàng đồng thời là đơn vị Fintech triển khai dịch vụ. Một số công nghệ và sản phẩm tiêu biểu hiện tại bao gồm: cổng thanh toán điện tử E-payment, công nghệ chip thanh toán qua giao thức NFC hay ví điện tử.

Giải pháp vay ngang hàng peer-to-peer (P2P Lending)

P2P lending là một mô hình kinh doanh được thiết kế và xây dựng trên nền tảng công nghệ số nhằm kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà không thông qua trung gian tài chính. Theo nhà nghiên cứu Morgan Stantley: trong tương lai không xa, chắc chắn mô hình cho vay P2P sẽ trở thành xu hướng phát triển rộng khắp thị trường trên thế giới, đặc biệt ở các khu vực không có sự xuất hiện của ngân hàng hoặc các đối tượng gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục chứng minh tài chính (hộ kinh doanh nhỏ, người nông dân).

Mô hình cho vay ngang hàng cung cấp các dịch vụ cho vay trực tuyến với chi phí dịch vụ thấp hơn nhiều so với hình thức cho vay kiểu truyền thống, vì chi phí hoạt động công ty cho vay P2P thấp. Nhờ đó, nhà đầu tư (người cho vay) sẽ có được lợi nhuận cao hơn so với gửi tiết kiệm. Trong khi đó, người vay lại được hưởng lãi suất thấp hơn. Lãi suất được thiết lập bởi hệ thống đánh giá của công ty cung cấp nền tảng P2P trên cơ sở phân tích các thông tin tài khoản tín dụng, thông tin mạng xã hội và rất nhiều nguồn thông tin khác.

Ứng dụng rộng rãi công nghệ Blockchain và đồng tiền kỹ thuật số

Ngành dịch vụ tài chính – ngân hàng hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu trong việc áp dụng công nghệ blockchain, nhưng hầu hết các công ty đều đánh giá cao tiềm năng to lớn của công nghệ này.

Một ví dụ về giải pháp blockchain mở đầu cho việc cách mạng trong thanh toán là hệ thống thanh toán ứng dụng công nghệ blockchain. Trong khi nhiều dịch vụ tài chính hiện nay phải mất nhiều ngày để tạo các yêu cầu và thực hiện thanh toán thì các hệ thống sử dụng blockchain chỉ cần mất dưới 1 giây để thực hiện toàn bộ các bước giao dịch, đối chiếu. Sự xuất hiện của các loại tiền kỹ thuật số hoặc sử dụng tiền điện tử (ví dụ như Bitcoin) cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch nhanh, rẻ hơn và bảo mật cao hơn.

Bên cạnh tiền điện tử được biết đến rộng rãi nhất thì công nghệ blockchain cũng có thể được ứng dụng ở các chu kỳ khác của việc thanh toán tự động bao gồm: hợp đồng thông minh, tăng cường chuỗi cung ứng, xử lý khiếu nại, giảm thiểu rủi ro sai sót do con người bằng việc giảm thiểu các tác vụ thừa, lặp lại và thủ công.

Đến năm 2024, thị trường blockchain dự kiến đạt hơn 16 tỷ đô la Mỹ (theo Global Market Insight) với tốc độ tăng trưởng kép CAGR giai đoạn 2018 – 2024 là hơn 90% và hơn 1/3 các tổ chức tài chính cân nhắc việc triển khai trong năm tới. Blockchain được coi là một trong những thay đổi ấn tượng nhất trong ngành tài chính – ngân hàng, mang lại tiềm năng thay đổi toàn bộ ngành khi được áp dụng rộng rãi.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)

Những tiến bộ của AI đang dần thay đổi mọi khía cạnh của lĩnh vực tài chính – ngân hàng. AI cho phép xác định các bất thường trong giao dịch, giảm thiểu rủi ro gian lận và các hành vi rửa tiền. Bên cạnh đó, bằng việc phân tích dữ liệu về thị trường trong quá khứ, AI giúp các tổ chức tài chính đưa ra quyết định nhanh chóng và thông minh hơn.

Trong việc nâng cao trải nghiệm khách hàng, AI giúp nhà cung cấp dịch vụ phân tích tâm lý, hành vi khách hàng, qua đó cá nhân hóa trải nghiệm của khách hàng dựa trên hồ sơ cá nhân và thói quen tiêu dùng. Ví dụ, tự động đề xuất các giải pháp, danh mục đầu tư tùy biến dựa trên tính cách, quan điểm và trạng thái tài chính của từng khách hàng.

Ứng dụng công nghệ sinh trắc học và internet vạn vật (IoT)

Công nghệ sinh trắc học (nhận diện giọng nói, khuôn mặt, vân tay hoặc mống mắt) đang ngày càng được ứng dụng phổ biến hơn trong các thủ tục tài chính ngân hàng. Ví dụ trong việc xác nhận giao dịch, xác nhận và cải thiện các quy trình bảo lãnh tín dụng. Công nghệ sinh trắc học làm giảm đáng kể khả năng giả mạo, tăng tính bảo mật và tăng tốc độ thực hiện các giao dịch theo cấp số nhân. Trong tương lai tới, công nghệ này có thể trở thành xu hướng mới của các công ty.Công ty nào chưa thực hiện quá trình chuyển đổi này sẽ bị coi là lỗi thời và không đảm bảo tính bảo mật.

Ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data)

Dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng và trở thành tài sản vô giá của các công ty trong việc cạnh tranh, phát triển và tạo ra các nguồn doanh thu mới. Các ứng dụng của dữ liệu lớn và khoa học dữ liệu giúp các tổ chức tài chính thu thập tất cả các dữ liệu về khách hàng của họ trong thời gian dài và khai thác các thông tin này một cách hiệu quả nhất. Việc phân tích dữ liệu còn cho phép hiểu rõ và dự đoán nhu cầu của từng khách hàng cá nhân, tổ chức.

Phát triển các công nghệ bảo mật

Do sự phổ biến của internet nên vấn đề an ninh mạng và bảo vệ quyền riêng tư là một trong những vấn đề quan trọng trong thập kỷ tới bởi các hành vi tấn công, đột nhập ngày càng tinh vi và đa dạng. Các tổ chức tài chính ngân hàng có kho dữ liệu khách hàng khổng lồ là đối tượng dễ bị tấn công. Một số cuộc tấn công mạng phạm vi rộng, gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng trong những năm gần đây như Equachus, WannaCry, NotPetya,… cho thấy những lỗ hổng trong việc bảo mật của ngân hàng. Điều này rất nguy hiểm, có thể dẫn đến mất tiền của khách hàng hoặc để lộ những thông tin cá nhân, tổ chức nhạy cảm.

Vì vậy, việc phát triển, nâng cấp và ứng dụng các công nghệ bảo mật tiên tiến cần được ưu tiên xem xét, là một trong những vấn đề sống còn của các tổ chức kinh doanh dịch vụ tài chính.

 

Không thể phủ nhận rằng công nghệ đang tạo ra những tác động to lớn trong tất cả các lĩnh vực và ngành tài chính – ngân hàng không phải ngoại lệ. Để dẫn đầu và đột phá, các tổ chức tài chính truyền thống sẽ phải áp dụng các công nghệ và mô hình kinh doanh mới để duy trì lòng trung thành của khách hàng thông qua việc nâng cao trải nghiệm. Chuyển đổi số là chiến lược cần được ưu tiên đầu tiên của các tổ chức kinh doanh dịch vụ tài chính ngân hàng và thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng và quyết tâm áp dụng công nghệ của mỗi công ty.

 

Nguồn tham khảo
* BDO. 2019. Digital transformation in financial services.

Most popular insight
Hệ Thống Khuyến Nghị – AI Best Practices Mô Hình Kinh Doanh Mới Trong Nông Nghiệp Tái Cơ Cấu Và Đột Phá Chuỗi Giá Trị Nông Nghiệp Tại Sao Chuyển Đổi Agile Chưa Thành Công Như Kỳ Vọng Trong Ngành Ngân Hàng Việt Nam?
Phương pháp chuyển đổi số
Được đúc kết trong suốt chiều dài hơn 20 năm kinh nghiệm thực tiễn tư vấn và triển khai thành công các dự án chuyển đổi số cho các đối tác đa ngành hàng đầu thế giới, phương pháp luận chuyển đổi số FPT Digital Kaizen™ là nền tảng vững chắc đưa doanh nghiệp vững tiến tới chuyển đổi số thành công.